Het is belangrijk om risicogedrag tijdig te signaleren en criminele carrières te voorkomen. Vroegsignalering helpt om probleem- en/of delictgedrag van kinderen zo vroeg mogelijk in het vizier te krijgen. Het kan verhinderen dat een jongere in een jeugdgroep (verder) afglijdt naar crimineel gedrag.
Omdat het soms onduidelijk is wat de rollen van betrokken instanties zijn, ontwikkelde het CCV de Matrix Vroegsignalering. Dit instrument biedt een overzicht van de rollen van de verschillende partners en hun taken en verantwoordelijkheden. De matrix is vooral gericht op gemeenteambtenaren die de regierol hebben bij de aanpak van kinderen of jongeren in een jeugdgroep. Zij krijgen door de matrix aanwijzingen op wie ze een beroep kunnen doen bij de aanpak van specifieke (groepen) jongeren. Ook andere organisaties die betrokken zijn bij vroegsignalering kunnen de matrix gebruiken.
Met een groepsgerichte, dadergerichte en domeingerichte aanpak wordt jeugdcriminaliteit op een integrale wijze bestreden. Lokaal zijn er verschillende voorbeelden van dadergerichte aanpakken.

Met de veelbelovende Aanpak Top600 wil de gemeente Amsterdam de 600 meest criminele jongeren en jongvolwassenen van de straat en uit de criminaliteit halen. In deze aanpak werken meer dan dertig partijen met elkaar samen, waaronder de politie, het OM, de reclassering, jeugdzorg, GGD en de Dienst Werk en Inkomen. De Aanpak Top600 moet daarnaast voorkomen dat broertjes en zusjes het slechte voorbeeld van criminele jongeren volgen. Op deze manier signaleren de samenwerkingspartners probleem- en/of delictgedrag van kinderen in een vroeg stadium. Op een website houdt de gemeente Amsterdam bij hoeveel daders er zijn aangepakt: in februari 2013 stond de teller op 602.

De gemeente Veenendaal heeft een vergelijkbare aanpak. Als een persoonsgerichte aanpak van een overlastgevende jongere geen resultaat oplevert, gaat de gemeente over tot de inzet van een interventieteam. Dit team bestaat uit de gemeentelijke basisadministratie, dienst Werk en Inkomen, de Belastingdienst, politie en woningcorporaties. Het interventieteam bezoekt de jongere, maar ook de familie of vrienden in zijn/haar omgeving.

In de gemeenten Vlagtwedde en Stadskanaal  gaan de burgemeester, samen met jongerenwerk en politie, een persoonlijk gesprek aan met de jongeren. Deze werkwijze blijkt daar een van de succesfactoren bij de plaatselijke aanpak van jeugdbendes. Tegelijkertijd zijn ook de gemeentelijke afdeling sociale zaken en scholen nauw betrokken bij de aanpak. De persoonlijke aandacht van de burgemeester werkt positief: de jongeren waarderen zijn aanwezigheid. In de ogen van de jongeren is de burgemeester een persoon die ertoe doet. Door het organiseren van vervolggesprekken controleren de partijen of de jongeren afspraken nakomen. De minister van Veiligheid en Justitie vindt deze werkwijze een goed voorbeeld voor een succesvolle aanpak bij andere gemeenten. In grotere steden kan de burgemeester een andere gemeentefunctionaris vragen de gesprekken met de jongere laten voeren. Een blauwdruk van de aanpak is beschikbaar op de wegwijzer Jeugd en Veiligheid.

Een andere manier om jeugdoverlast tegen te gaan en criminaliteit onder jongeren te voorkomen, is de inzet van straatcoaches. De Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA) maakt sinds eind 2012 deel uit van de database Aanpakken jeugdgroepen. Dat betekent dat deskundigen positief zijn over uitgangspunten, effectiviteit en toepasbaarheid van de aanpak. Interventieteams van de SAOA bestaan uit straatcoaches die jongeren op straat aanspreken op hun gedrag. Gezinsbezoekers confronteren ouders achter de voordeur met het overlastgevende gedrag van hun kind(eren). Samen met de jongere en ouders maken zij afspraken en laten daarbij het gedrag van broertjes en zusjes niet buiten beschouwing.

Uit onderzoek van Significant blijkt dat straatcoaches en gezinsbezoekers bijdragen aan de afname van jeugdoverlast en het aantal jeugdgroepen in Amsterdam. Door informatie over jongeren te delen, stellen zij ook andere ketenpartners in staat op te treden of zorg te bieden. De straatcoach en gezinsbezoeker vullen het grijze gebied tussen politie en jongerenwerk. Beiden kunnen de jongeren en de ouders aanspreken. De interventie van straatcoaches is soms minder effectief omdat hun werk niet altijd bekend is bij bewoners, ondernemers en sommige professionals.

Ook de gemeentelijke ombudsman van Amsterdam constateert dat straatcoaches een goede bijdrage leveren aan het signaleren en tegengaan van jeugdoverlast. Wel moeten straatcoaches zich meer concentreren op werkelijk overlastgevende jongeren in plaats van jongeren die normaal gedrag vertonen. De ombudsman adviseert de aanleiding en noodzaak voor een gezinsbezoek van tevoren voldoende vast te leggen. Zo kunnen gezinsbezoekers beter uitleggen waarom zij voor de deur staan. Onderzoek van DSP-groep benadrukt ook het belang van duidelijke en realistische doelstellingen voor straatcoaches.

Dat partijen niet alleen heil zien in een groepsgerichte en dadergerichte aanpak bewijzen de interventies met licht, kleur, geluid en geur in het publieke domein. Vooral in het buitenland zijn er voorbeelden van zintuigbeïnvloeding om jongerenoverlast te verminderen. In Engeland probeert de gemeente Middlesbrough met varkenspoep een groep overlastgevende jongeren te verjagen. België en Frankrijk zetten hiervoor klassieke muziek in. Roze lampen, die ook acne beter zichtbaar maken, moeten in Groot-Brittannië een eind maken aan de overlast van hangjongeren. Pratende camera’s verleiden jongeren een andere hangplek te zoeken. De welbekende mosquito heeft in Rotterdam zijn langste tijd gehad. Van de 37 apparaten zijn er de afgelopen jaren 33 verwijderd. Anders dan vroeger is het plaatsen van een mosquito nu de bevoegdheid van de Rotterdamse burgemeester. Hij wil de mosquito alleen nog als laatste redmiddel inzetten.

Ondanks soms positieve ervaringen, zijn er weinig systematische evaluaties van interventies met licht, kleur, geluid en geur. Uit onderzoek van de Landelijke expertisegroep veiligheidspercepties blijkt dat jongeren zich bij hun keuze voor een hangplek laten afstoten door licht dat zij onprettig vinden. Licht dat zij als aangenaam beleven, trekt hen juist aan.