Over trendanalyse
Sinds 2009 monitort het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid trends in maatschappelijke veiligheid. Welke zorgwekkende en hoopgevende veiligheidsontwikkelingen doen zich voor? En hoe kunnen deze problemen effectief en innovatief worden aangepakt?




Visie op trends
Om voor de hand liggende redenen vraagt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid voortdurend aandacht voor een volwaardige rol voor preventieve aanpakken in onze veiligheidszorg. Want er zijn volop alternatieven voor eenzijdig repressief optreden tegen onveiligheid, criminaliteit en overtredingen.
Trendbeeld
Hoe ziet onze veiligheid er in 2020 uit? Het CCV bekeek in het kader van zijn trendanalyse een aantal toekomstverkenningen om te inventariseren welke veiligheidsontwikkelingen ons in de toekomst te wachten zouden kunnen staan.

X

Veiligheidsontwikkelingen

Woonoverlast

........................................................................................................................................

Intro

........................................................................................................................................

Woonoverlast, burenruzies, buurtconflicten en spanningen in woonbuurten zijn problemen die een negatieve invloed kunnen uitoefenen op leefbaarheid en veiligheidsgevoelens. Dat Nederlanders een goed contact met buren waarderen, blijkt wel uit de Buurtmonitor 2012 van Stichting Buurtlink. Als Nederlanders hun ideale buurt zouden mogen samenstellen dan is deze groen, rustig én heeft men goed contact met de buren, blijkt uit het onderzoek onder 2.295 burgers. Uit de Buurtmonitor komt naar dat 67 procent van de respondenten niets te klagen heeft over de buren. 

>>Trends

Aanpakken

........................................................................................................................................

Buurtbemiddeling drijft grotendeels op de betrokken en deskundige inzet van vrijwilligers. Het is een inmiddels beproefde methode. In 2011 loste buurtbemiddeling ruim tweederde van de burenruzies op. Dat blijkt uit de benchmark die het CCV jaarlijks uitvoert.  Het meest vaak bemiddelden vrijwilligers over geluidsoverlast van buren. Ook beslechtten bemiddelaars relatief vaak tuin- en grondgeschillen en geluidsoverlast van apparatuur.
Politie en woningcorporaties verwijzen bewoners met klachten geregeld door naar buurtbemiddeling. Uit de benchmark komt naar voren dat het aantal mensen dat buurtbemiddeling zelf benadert sinds 2007 stijgt. Van het totale aantal aanmeldingen in 2007 kwam 23 procent direct van bewoners. In 2011 is dit percentage gegroeid naar 32 procent. Sinds 2010 biedt het CCV de kwaliteitstoets buurtbemiddeling aan.
In 2011 ontvingen 29 buurtbemiddelingsorganisaties een kwaliteitscertificaat. Dat is voor financiers, samenwerkingspartners en bewoners een teken dat de organisatie de zaken op orde heeft.

Lokaal hebben gemeenten aandacht voor de aanpak van woonoverlast. Zo introduceerde de gemeente Amsterdam op 1 januari 2013 een nieuwe dadergerichte aanpak. Een speciaal ‘anti-treiterteam’ moet stelselmatige intimidatie door buren beëindigen. Als daders hun gedrag niet veranderen, moeten zij verhuizen en niet de slachtoffers.

Den Haag is een van de vele gemeenten met een Meld- en Steunpunt Woonoverlast. Hierbinnen werken gemeente, politie, de GGD en woningcorporaties met elkaar samen. Het Meld- en Steunpunt Woonoverlast in Den Haag loste zestig procent van de meldingen over woonoverlast in de gemeente binnen twee jaar op. Jaarlijks komen er tussen de 1.200 en 1.400 meldingen binnen bij het Meldpunt.

Bij de aanpak van woonoverlast is het essentieel hardleerse overlastgevers te blijven volgen en begeleiden, ondanks de weerstand die dit kan oproepen. Dit is de belangrijkste conclusie uit het onderzoek ‘mensen met onaangepast gedrag’.

Notoire overlastgevers hebben continuïteit in zorg en begeleiding nodig. Een buitengewone maatregel moet langdurige zorg en begeleiding ook op niet-vrijwillige basis mogelijk maken. Eén budget dat is gekoppeld aan een cliënt vereenvoudigt de aanpak. Meerdere partijen kunnen op die manier en uit die gelden een samenhangend traject inzetten.

Voor gemeenten die zoeken naar een antwoord op de problematiek rondom psychisch kwetsbare personen is de brochure Helpen en ingrijpen bij woonoverlast door psychisch kwetsbaren beschikbaar. De brochure voorgemeenten en hun samenwerkingspartners biedt aanvullende middelen om overlast die wordt veroorzaakt door minder goed aanspreekbare mensen, te voorkomen of aan te pakken.Gemeenten kunnen het boekje gebruiken als aanvulling op de handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering, waarvan in 2011 een geactualiseerde versie verscheen.

>>Toekomstperspectief

Toekomstperspectief

........................................................................................................................................

Woningtoewijzing op basis van leefstijl is een instrument dat woningcorporaties al geruime tijd inzetten om woonoverlast en spanningen in de buurt tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat deze woningtoewijzing slechts een kleine bijdrage levert aan een hogere woonwaardering van bewoners. Verbetering van de kwaliteit van de woning of van wooncomplexen en intensivering van het sociaal beheer maakt bewoners enthousiaster. Moeten woningcorporaties zich bij het terugdringen van woonoverlast in de toekomst vooral richten op de kwaliteit van de woning en sociaal beheer?